Czerwiec 2026
Zadania i ćwiczenia ułatwiające przygotowanie się do egzaminu maturalnego z języka polskiego
Literatura: Zbigniew Herbert „Historia Minotaura”
W nieodczytanym jeszcze piśmie linearnym A opowiedziano prawdziwą historię księcia Minotaura. Był on – wbrew późniejszym plotkom – autentycznym synem króla Minosa i Pazyfae. Chłopak urodził się zdrowy, lecz z nienormalnie dużą głową – co wróżbiarze poczytywali jako znak przyszłej mądrości. W istocie Minotaur rósł w lata swoje jako silny, nieco melancholijny – matołek. Król postanowił oddać go do stanu kapłańskiego. Ale kapłani tłumaczyli, że nie mogą przyjąć nienormalnego księcia, bo to mogłoby obniżyć już i tak nadszarpnięty przez odkrycie koła – autorytet religii.
Sprowadził tedy Minos modnego w Grecji inżyniera Dedala – twórcę głośnego kierunku architektury pedagogicznej. Tak powstał labirynt. Przez system korytarzy, od najprostszych do coraz bardziej skomplikowanych, różnicę poziomów i schody abstrakcji miał wdrażać księcia Minotaura w zasady poprawnego myślenia.
Snuł się tedy nieszczęsny książę popychany przez preceptorów korytarzami indukcji i dedukcji, nieprzytomnym okiem patrzył na poglądowe freski. Nic z tego nie rozumiał.
Wyczerpawszy wszystkie środki, król Minos postanowił pozbyć się zakały rodu.
Sprowadził (także z Grecji, która słynęła ze zdolnych ludzi) zręcznego mordercę Tezeusza.
I Tezeusz zabił Minotaura. W tym punkcie mit i historia są ze sobą zgodne.
Przez labirynt – niepotrzebny już elementarz – wraca Tezeusz, niosąc wielką, krwawą głowę Minotaura o wytrzeszczonych oczach, w których po raz pierwszy kiełkować zaczęła mądrość – jaką zwykło zsyłać doświadczenie.
Zadanie 1
Przypisz każdej z podanych postaci mitologicznej 1-5 odpowiadające jej określenie wybrane spośród A-E.
Postać mitologiczna
1. Minos
2. Pazyfae
3.Minotaur
4. Dedal
5. Tezeusz
Określenie postaci mitologicznej
A. książę kreteński z głową byka.
B. heros, pokonał Minotaura.
C. król panujący na Krecie.
D. architekt i wynalazca.
E. żona Minosa.
Zadanie 2
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Utwór Zbigniewa Herberta „Historia Minotaura” to przykład
A. tradycyjnego odczytania mitu.
B. reinterpretacji mitu.
C. polemiki z nowym odczytaniem mitu.
Zadanie 3
Podaj dwa przykłady z utworu Zbigniewa Herberta, które są zgodne z mitologicznym pierwowzorem.
Przykład 1
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Przykład 2
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 4
Podaj dwa przykłady z utworu Zbigniewa Herberta, które nie są zgodne z mitologicznym pierwowzorem.
Przykład 1
……………………………………………………………………………………………………………………………………
Przykład 2
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
Zadanie 5
Do podanych sformułowań dopisz nazwę środka stylistycznego.
A. Sprowadził (także z Grecji, która słynęła ze zdolnych ludzi) zręcznego mordercę Tezeusza.
……………………………………………………………………………………………………………………………………
B. matołek
………………………………………………………………………………………………………………………………….
C. W nieodczytanym jeszcze piśmie linearnym A opowiedziano prawdziwą historię księcia
Minotaura.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 6
Do frazeologizmu ‘zakała rodu’ dopisz jego synonim.
………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 7
Na podstawie utworu Zbigniewa Herberta objaśnij dosłowne i metaforyczne znaczenie labiryntu.
Znaczenie dosłowne labiryntu
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Znaczenie metaforyczne labiryntu
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 8
Przeczytaj fragment utworu Jana Kochanowskiego „Do fraszek”, a następnie objaśnij, w jakim kontekście został przywołany motyw labiryntu.
Jan Kochanowski
„Do fraszek”
Fraszki nieprzepłacone, wdzięczne fraszki moje,
W które ja wszytki kładę tajemnice swoje,
[…]
Obrałliby się kiedy kto tak pracowity
Żeby z was chciał wyczerpać umysł mój zakryty:
Powiedzcie mu, niech próżno nie frasuje głowy,
Bo się w dziwny Labirynt i błąd wda takowy,
Skąd żadna Aryjadna, żadne kłębki tylne
Wywieść go móc nie będą, tak tam ścieżki mylne.
[…]
…………………………………………………………………………………………………………………………………..
Zadanie 9
Na podstawie utworu Zbigniewa Herberta wymień trzy cechy, dzięki którym można określić emocje Minotaura.
Cecha 1
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Cecha 2
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Cecha 3
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 10
Oceń prawdziwość poniższych informacji. Wybierz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
A. Postać wiedźmina Geralta z Rivii to przykład odmieńca w literaturze.
B. Postać Batmana to przykład odmieńca w popkulturze.
ODPOWIEDZI DO ZADAŃ
Zadanie 1
1. C
2. E
3. A
4. D
5. B
Zadanie 2
B
Zadanie 3
Przykład 1: Dedal zbudował labirynt.
Przykład 2: Tezeusz zabił Minotaura.
Zadanie 4
Przykład 1: Minotaur został przedstawiony jako ofiara, a nie ciemiężyciel mieszkańców Krety.
Przykład 2: Tezeusz został przedstawiony jako morderca, a nie jako bohater.
Zadanie 5
A. ironia.
B. kolokwializm.
C. paradoks.
Zadanie 6
Czarna owca
Zadanie 7
Znaczenie dosłowne labiryntu: budowla o bardzo zawiłym układzie sal i krętych korytarzach.
Znaczenie metaforyczne labiryntu: Minotaur przebywając w labiryncie miał poznawać życie, uczyć się świata od elementów najprostszych po te bardziej skomplikowane.
Zadanie 8
W wierszu Jana Kochanowskiego „Do fraszek” labirynt przedstawia skomplikowane życie wewnętrzne podmiotu lirycznego oraz złożoność jego twórczości. Zgłębianie się we fraszki poety przypomina błądzenie w labiryncie. Prawdziwe myśli poety są nie do odgadnięcia.
Zadanie 9
Cecha 1: samotność.
Cecha 2: wyobcowanie.
Cecha 3: cierpienie.
Zadanie 10
A. P
B. P