MIKROLEARNING, czyli krótko, prosto, ciekawie, na temat –“PIGUŁKI WIEDZY” na @dobrapolnistka QUIZY – na @quizy_z_polskiego
Wrzesień 2026
Zadania i ćwiczenia ułatwiające przygotowanie się do egzaminu z języka polskiego po ósmej klasie
Praca z tekstem nieliterackim: Leszek Kołakowski „O sławnym człowieku”
Tat bardzo chciał zostać sławnym człowiekiem. Ale nie po prostu sławnym – chciał być kimś największym na świecie. Po namyśle jednak doszedł do przekonania, że nie można być największym we wszystkim jednocześnie i że trzeba sobie wybrać jakiś rodzaj zajęcia albo umiejętności, w których zdobędzie się mistrzostwo. […]
Zaczął rozmyślać nad rodzajem czynności, którą mógłby wykonywać lepiej niż wszyscy inni ludzie na świecie. W związku z tym badał swoje uzdolnienia. Miał zawsze dużo plam na ubraniu, bo był brudasem i pomyślał sobie, że może na tym polu coś zyska; postanowił zostać największym plamiarzem świata i robić na ubraniu tyle plam, że nikt go nie mógł prześcignąć. Udało mu się to istotnie, ale sława jego była krótkotrwała. Wyćwiczył się również w szybkim nawlekaniu nitki na igłę i chciał zasłynąć jako najlepszy nawlekacz nitek na igły. Potem nauczył się szybko zaścielać łóżko i liczył na to, że będzie największym słaczem łóżek. Później jeszcze przyszła kariera najlepszego wyciągacza korków z butelek, najlepszego wydzieracza kartek z nowych książek, najwybitniejszego łamacza zapałek i najznakomitszego wyciskacza pasty do zębów z tubki. Był jeszcze najlepszym zapalaczem wiec, największym rozbijaczem talerzy i najlepszym zapinaczem guzików przy kamizelkach. Osiągnąwszy tyle różnych wybitnych umiejętności, Tat uznał, że dzieje mu się wielka niesprawiedliwość, bo w tylu rzeczach jest już największy na świecie, a mimo to sława jego była bardzo niewielka.
Leszek Kołakowski, „13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych”, Warszawa 1990.
Zadanie 1
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Tatowi nie udało się zyskać wielkiej sławy, ponieważ
A. wprawdzie bardzo jej pragnął, ale za mało ćwiczył.
B. za bardzo mu zależało na osiągnięciu mistrzostwa.
C. osiągnął mistrzostwo w czynnościach banalnych.
Zadanie 2
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Tat bardzo chciał zostać sławnym człowiekiem. Wynika z tego, że był
A. wybitny.
B. pojętny.
C. ambitny.
Zadanie 3
Zaznacz P jeśli sformułowanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
A.W tekście Leszka Kołakowskiego występują neologizmy.
B. W tekście Leszka Kołakowskiego występują epifory.
Zadanie 4
W podanych wyrazach podkreśl formanty. Jakie znaczenie ogólne nadają one
wyrazom.
A. nawlekacz
B. zapinacz
Znaczenie ogólne
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 5
Ułóż w porządku alfabetycznym poniższe wyrazy.
A. plamiarz.
B. zapylacz.
C. siłacz.
D. wydzieracz.
E. nawlekacz.
Zadanie 6
Przeczytaj definicję wyrazu ‘sława’ ze słownika języka polskiego. Wskaż, w którym z poniższych znaczeń występuje sformułowanie ‘Maria Skłodowska-Curie otrzymała nagrodę Nobla z chemii za odkrycie polonu i radu’.
1.”wielki rozgłos zdobyty talentem, wielkimi czynami, zasługami”.
2. „opinia o kimś, o czymś, zwłaszcza dobra”.
3. „sławny człowiek”.
Zadanie 7
Wskaż szereg, w którym znajdują się wyrazy bliskoznaczne do słowa ‘sławny’.
A. popularny, anonimowy, wybitny, znakomity.
B. znakomity, wybitny, genialny, niepopularny.
C. popularny, genialny, wybitny, znakomity.
Zadanie 8
Podaj znaczenie pozytywne i znaczenie negatywne związku frazeologicznego ‘dumny jak paw’.
A. znaczenie pozytywne
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
B. znaczenie negatywne
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 9
Zaznacz P jeśli sformułowanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
A. Język tekstu jest zwięzły.
B. Utwór zawiera refleksje na temat człowieka.
Zadanie 10
Dokończ zdanie. Wskaż właściwą odpowiedź spośród podanych.
Tytuł utworu Leszka Kołakowskiego „13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych”, z którego pochodzi powyższy fragment, oznacza, że odbiorcami tekstu mogą być
A. dzieci.
B. dorośli.
C. obie odpowiedzi są poprawne.
ODPOWIEDZI DO ZADAŃ
Zadanie 1
C
Zadanie 2
C
Zadanie 3
A. P
B. F
Zadanie 4
A. nawlekacz
B. zapinacz
Formanty nadają wyrazom pochodnym znaczenie: wykonawca czynności
Zadanie 5
1. nawlekacz.
2. plamiarz.
3. siłacz.
4. wydzieracz.
5. zapylacz.
Zadanie 6
Znaczenie słownikowe 1
Zadanie 7
C
Zadanie 8
A. znaczenie pozytywne: ktoś odniósł zasłużony sukces
B. znaczenie negatywne: ktoś jest zarozumiały
Zadanie 9
A. P
B. P
Zadanie 10
C