Liceum/technikum – kwiecień
MAJ 2024
Trening przed klasówką

Kwiecień 2020

Liceum/technikum
Literatura: barok w Polsce – utrwalenie wiadomości

Zadanie 1
Do podanych definicji dopisz nazwy nurtów literackich.

A. Nurt kosmopolityczny, czerpiący z wzorów zachodnich, z dystansem odnoszący się do rodzimych, polskich tradycji.
B. Nurt przepełniony tradycją, własną ideologią, wiarą w swojski obyczaj.

Zadanie 2
Do podanych przykładów dopisz nazwy środków stylistycznych popularnych w poezji barokowej.

A. tytuł wiersza “Do trupa” –
B. wyeksponowanie podobieństw zakochanego i zmarłego w wierszu “Do trupa” –
C. “wiatr w wór zamknie” –
D. “w więzieniu będzie pokój” –
E. Biały jest polerowny alabastr z Karrary,/Białe mleko przysłane w sitowiu z koszary,/Biały łabędź i białym okrywa się piórem […] –
F. “Nie oczy, lecz pochodnie…/Nie pochodnie, lecz gwiazdy…/Nie gwiazdy, ale słońca […] –
G. “Lecz się wszystko zamyka w jednym oka słowie:/pochodnie, gwiazdy, słońca […] –
H. “których każdy, póki żyw, jeśli chce, zażyje” –

Zadanie 3
Na czym polegają podobieństwa w formie wierszy Jana Andrzeja Morsztyna i Daniela Naborowskiego?

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Zadanie 4
Na czym polegają różnice w treści wierszy Jana Andrzeja Morsztyna i Daniela Naborowskiego?

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Zadanie 5
Podaj trzy przykłady za pomocą których można udowodnić, że “Pamiętniki” Jana Chryzostoma Paska są dokumentem z życia XVII-wiecznego szlachcica – Sarmaty.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Zadanie 6
Do podanej problematyki dopisz tytuły utworów Wacława Potockiego.

“Nierządem Polska stoi”, “Pospolite ruszenie”, “Zbytki polskie”, “Kto mocniejszy, ten lepszy”, “Czuj! Stary pies szczeka”

A. egoizm magnaterii i duchowieństwa –
B. brak silnego rządu –
C. nietolerancja religijna –
D. lekceważenie obowiązków obronności wobec ojczyzny –
E. wystawność, zbytek, marnotrawstwo –

Zadanie 7
Uzupełnij informacje na temat cech gatunkowych “Transakcji wojny chocimskiej” jako eposu.

Utwór napisany ……………………… Narrator jest ………………………….. W ………………………. znajduje się zwrot do Boga z prośbą o opiekę i pomoc w pisaniu. Momentem przełomowym ukazanym w utworze jest bitwa pod …………………………..w 1621 roku.

Zadanie 8
Na podstawie fragmentu z “Transakcji wojny chocimskiej” Wacława Potockiego napisz, w obronie jakich wartości powinni walczyć żołnierze. Podaj trzy przykłady.

Dziś wam się Bóg swej chwały, dziś ołtarzów zwierza
Nowego, które stwierdził krwią własną, przymierza.
[…]
Wam ojczyzna rodzice, krewne, dzieci małe,
płeć niewojenną, dziewki oddaje dojźrałe:
[…]
Wam ubogich poddanych chrześcijańskie gminy,
ojczyste na ostatek ściany i kominy
pokazuje z daleka matka utrapiona;
pod wasze się z tym wszystkim dziś kryje ramiona!
do was obie wyciąga ręce wolność złota…!

Zadanie 9
Wyłącznie dla polskiego baroku charakterystyczne były

A. pejzaże.
B. portrety trumienne.
C. sceny rodzajowe.

Zadanie 10
Które budowle powstały w baroku?

A. kościół św. Anny w Krakowie.
B. pałac w Łazienkach w Warszawie.
C. kaplica Zygmuntowska w katedrze wawelskiej.
D. pałac Branickich w Białymstoku.
E. pałac w Wilanowie.

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ

Zadanie 1
A. nurt dworski.
B. nurt ziemiański.

Zadanie 2
A. koncept.
B. paradoks.
C. hiperbola.
D. oksymoron.
E. anafora.
F. figura łańcuchowa.
G. figura sumacji.
H. inwersja.

Zadanie 3
Np. bogactwo środków stylistycznych, oryginalność pomysłów.

Zadanie 4
Np. Jan Andrzej Morsztyn w swoich wierszach sławi miłość, zmysły, analizuje odczucia zakochanych. Daniel Naborowski w swoich wierszach pisze o rozterkach człowieka, który odczuwa swoją przemijalność, szuka wartości trwałych.

Zadanie 5
Np. udział w ucztach podczas których nadużywano trunków, zaloty według ściśle ustalonego porządku, udział w sejmikach, przestrzeganie kultu świętych, zamiłowania myśliwskie

Zadanie 6
A. “Czuj! Stary pies szczeka”.
B. “Nierządem Polska stoi”.
C. “Kto mocniejszy, ten lepszy”.
D. “Pospolite ruszenie”.
E. “Zbytki polskie”.

Zadanie 7
Utwór napisany wierszem. Narrator jest obiektywny. W inwokacji znajduje się zwrot do Boga z prośbą o opiekę i pomoc w pisaniu. Momentem przełomowym ukazanym w utworze jest bitwa pod Chocimiem w 1621 roku.

Zadanie 8
Np. w obronie Boga, religii chrześcijańskiej, rodziny, krewnych, dzieci, kobiet, złotej wolności szlacheckiej

Zadanie 9
B

Zadanie 10
A. D. E.

PODZIEL SIĘ: