MIKROLEARNING, czyli krótko, prosto, ciekawie, na temat –“PIGUŁKI WIEDZY” na @dobrapolnistka QUIZY – na @quizy_z_polskiego
Wrzesień 2026
Zadania i ćwiczenia ułatwiające przygotowanie się do egzaminu maturalnego z języka polskiego
Literatura: Jan Parandowski „Mitologia” (fragment)
Na początku był Chaos. […] Z tej napełnionej otchłani, kryjącej w sobie wszystkie zarodki przyszłego świata, wyłoniły się dwa potężne bóstwa, pierwsza królewska para bogów: Uranos – Niebo i Gaja – Ziemia. Oni dali początek wielu pokoleniom bogów. […]
Uranos nie był zadowolony z tego potomstwa, które było szkaradne lub okrutne. Wszyscy oni napełniali go strachem i odrazą. Nie spodziewając się po nich ani wdzięczności, ani poszanowania swej władzy ojcowskiej, strącił ich w bezdenne czeluści Tartaru.[…]
Gaja słyszała jęk potępionych tytanów dobywających się z przepastnych wnętrzności ziemi. Znienawidziła wyrodnego ojca i zaczęła knuć spisek przeciw jego władzy bezwzględnej. Namowom matki uległ najmłodszy z tytanów – Kronos, dotychczas nie pozbawiony wolności. Uzbrojony w stalowy sierp, zaczaił się na Uranosa, okaleczył go haniebnie i strącił ze świetlistego tronu niebios. […]
Razem z bogami rodził się świat. Nad ziemią, która jako ląd stały wydobywała się z chaosu, świeciło młode słońce, a z chmur spadały deszcze obfite. Podniosły się pierwsze lasy i ziemię przykryła wielka, szumiąca puszcza. Po nieznanych wzgórzach błądziły rzadkie zwierzęta. Zwolna rzeczy zaczęły przybierać znajome kształty. Źródła znalazły swe groty, a jeziora wygodne kotliny; góry śnieżnym grzebieniem zarysowały się na jasnym niebie. Gwiazdy lśniły w ciemnych przestworzach nocy, a kiedy one bladły, ptaki wydzwaniały jutrzence swą pierwszą pieśń powitalną. […]
Nad światem rządził Kronos wraz z małżonką Reją. Był to władca ponury i podejrzliwy. Większą cześć uwięzionych braci pozostawił w otchłaniach Tartaru. Zachował w pamięci klątwę ojca, który mu przepowiedział, że i jemu syn odbierze berło. Każde więc dziecko, które powiła Reja, natychmiast połykał. […]
Zadanie 1
Dokończ zdanie. Wskaż właściwą odpowiedź spośród podanych.
Opis stworzenia świata, o którym mowa w powyższym tekście, to przykład mitu
A. genealogicznego.
B. kosmogonicznego.
C. antropogenicznego.
Zadanie 2
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
A. Mitologiczne stworzenie świata cechowało walka i chaos.
B. W ujęciu mitologicznym akt twórczy dokonuje się przez słowo.
Zadanie 3
Odwołując się do podanego fragmentu oraz własnej wiedzy, objaśnij, jak powstał świat.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 4
Odwołując się do podanego fragmentu oraz własnej wiedzy, objaśnij, jaka zasada rządziła powstałym światem.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 5
Odwołując się do podanego fragmentu oraz własnej wiedzy, scharakteryzuj bogów.
……………………………………………………………………………………………………………………………………
Zadanie 6
A. Odwołując się do własnej wiedzy, objaśnij, na czym polegała antropomorfizacja bogów.
…………………………………………………………………………………………………………………………………
B. Odwołując się do własnej wiedzy, podaj cechę różniącą bogów od ludzi.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 7
Odwołując się do własnej wiedzy, objaśnij, na czym polega politeizm.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 8
Odwołując się do własnej wiedzy, przypisz każdemu z mitologicznych bogów 1-5 sferę życia, którą się opiekował A-E.
Mitologiczni bogowie
1. Dzeus
2. Posejdon
3. Hades
4. Demeter
5. Hera
Sfera życia
A. patronka małżeństwa oraz macierzyństwa
B. władca bogów, pan nieba i ziemi
C. władca mórz i oceanów
D. bogini urodzaju
E. władca podziemi
Zadanie 9
Odwołując się do własnej wiedzy, wskaż związek frazeologiczny, którego źródłem jest mit o stworzeniu świata.
A. nić Ariadny.
B. koń trojański.
C. tytaniczna praca.
Zadanie 10
Odwołując się do własnej wiedzy, dokończ zdanie, wybierając właściwą odpowiedź spośród podanych.
W micie o stworzeniu świata nie występuje informacja na temat
A. walki bogów z rodem gigantów.
B. zrodzenia się Erynii.
C. porwania Heleny przez Parysa.
ODPOWIEDZI DO ZADAŃ
Zadanie 1
B
Zadanie 2
A. P
B. F
Zadanie 3
Z Chaosu wyłonili się Uranos i Gaja, czyli pierwsza para bogów. Wszystko co powstawało było nieuporządkowane i przypadkowe.
Zadanie 4
Zasadą tego świata była przemoc, walka, zawiść, chęć władzy.
Zadanie 5
Bogowie byli mściwi, złośliwi, okrutni, podejrzliwi. Obawiali się ludzi i wszystkiego, co pochodzi z ziemi, toteż traktowali człowieka przedmiotowo.
Zadanie 6
A. Antropomorfizacja polegała na nadaniu bogom cech ludzkich, takich jak: wygląd zewnętrzny, emocje, zalety i wady.
B. Cechą różniącą bogów od ludzi była nieśmiertelność, którą osiągnęli dzięki spożywaniu ambrozji.
Zadanie 7
Politeizm (wielobóstwo) oznaczał, że każdą sferą życia człowieka opiekował się inny bóg.
Zadanie 8
1 B
2 C
3 E
4 D
5 A
Zadanie 9
C
Zadanie 10
C