Marzec 2026
Zadania i ćwiczenia ułatwiające przygotowanie się do egzaminu z języka polskiego po ósmej klasie
Praca z tekstem literackim: Jan Brzechwa „Sum” (fragmenty)
Jan Brzechwa
„Sum” (fragmenty)
Mieszkał w Wiśle sum wąsaty,
Znakomity matematyk.
[…]
Znała suma cała rzeka,
Więc raz przybył lin z daleka
I powiada: „Drogi panie,
Ja dla pana mam zadanie,
Jeśli pan tak liczyć umie,
Niech pan powie, panie sumie,
Czy pan zdoła, w swym pojęciu,
Odjąć zero od dziesięciu?”
Sum uśmiechnął się z przekąsem,
Liczy, liczy coś pod wąsem,
Wąs sumiasty jak u suma,
A sum duma, duma, duma.
„To dopiero mam z tym biedę –
Może dziesięć? Może jeden?”
[…]
Myśli, myśli: „To dopiero!
Od dziesięciu odjąć zero?
Żebym miał przynajmniej kredę!
Zaraz, zaraz… Wiem już… Jeden!
Nie! Nie jeden. Dziesięć chyba…
Ach, ten lin! To wstrętna ryba!”
A lin szydzi: „Panie sumie,
W sumie pan niewiele umie!”
[…]
Zadanie 1
Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
A. Początek wiersza mówi, że sum w Wiśle budził grozę.
B. Początek wiersza mówi, że sum był autorytetem.
Zadanie 2
Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
A. Lin przybył do suma, bo chciał zawrzeć znajomość z uczonym.
B. Lin przybył do suma, bo chciał zostać matematykiem.
Zadanie 3
Dokończ zdanie. Wskaż poprawną odpowiedź spośród podanych.
Słowa, które brzmią tak samo, ale mają różne znaczenia są w zdaniu
A. Liczy, liczy coś pod wąsem.
B. A sum duma, duma, duma.
C. Panie sumie, w sumie pan niewiele umie.
Zadanie 4
Jaka cecha świadczy o tym, że powyższy wiersz jest przykładem liryki pośredniej.
…………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 5
Dokończ zdanie. Wskaż poprawną odpowiedź spośród podanych.
‘Uśmiechnąć się z przekąsem’ znaczy uśmiechnąć się
A. uprzejmie.
B. z wyrozumiałością.
C. z poczuciem wyższości.
Zadanie 6
Uzupełnij zdania, wybierając odpowiedzi spośród A lub B oraz C lub D.
Wypowiedzenie „Ach, ten lin! To wstrętna ryba!” to A/B. Wypowiedzenie to wyraża C/D.
A. wykrzyknienie.
B. personifikacja.
C. akceptację.
D. złość.
Zadanie 7
Uzupełnij zdania, wybierając odpowiedzi spośród A lub B oraz C lub D.
Wypowiedzenie „Mieszkał w Wiśle sum wąsaty” to A/B. Wyróżnione wyrażenie to C/D.
A. zdanie pojedyncze rozwinięte.
B. zdanie pojedyncze nierozwinięte.
C. okolicznik.
D. dopełnienie.
Zadanie 8
W wypowiedzeniu „Ja dla pana mam zadanie” występują kolejno
A. zaimek, spójnik, rzeczownik, czasownik, rzeczownik.
B. zaimek, przyimek, rzeczownik, czasownik, rzeczownik.
C. spójnik, spójnik, rzeczownik, czasownik, rzeczownik.
Zadanie 9
Przeczytaj definicję wyrazu ‘drogi’ ze słownika języka polskiego. Wskaż, w którym z powyższych znaczeń występuje wyrażenie „drogi panie”.
1. ‘mający wysoką cenę’.
2. ‘pracujący za dużą zapłatę’.
3. ‘bliski komuś uczuciowo’.
Zadanie 10
Do podanych wyrazów dopisz ich antonimy i określ, jakie są to części mowy.
Przykład 1
daleko
A. antonim
………………………………………………………………………………………………………………………………
B. część mowy
……………………………………………………………………………………………………………………………..
Przykład 2
niewiele
A. antonim
………………………………………………………………………………………………………………………………
B. część mowy
………………………………………………………………………………………………………………………………
Przykład 3
szydzić
A. antonim
……………………………………………………………………………………………………………………………..
B. część mowy
…………………………………………………………………………………………………………………………….
ODPOWIEDZI DO ZADAŃ
Zadanie 1
A. F
B. P
Zadanie 2
A. P
B. F
Zadanie 3
C
Zadanie 4
Podmiot liryczny nie ujawnia się bezpośrednio, ukrywa się za opisaną sytuacją liryczną, czyli wypowiada się w 3. osobie liczby pojedynczej.
Zadanie 5
C
Zadanie 6
A D
Zadanie 7
A C
Zadanie 8
B
Zadanie 9
3
Zadanie 10
Przykład 1
A. blisko
B. przysłówek
Przykład 2
A. dużo
B. zaimek liczebny nieokreślony
Przykład 3
A. chwalić
B. czasownik w bezokoliczniku