Lipiec 2026
Zadania i ćwiczenia ułatwiające przygotowanie się do egzaminu maturalnego z języka polskiego
Literatura: Molier „Skąpiec” – fragment
HARPAGON
Chodź no, Walery. Obraliśmy cię właśnie, abyś powiedział, kto z nas ma słuszność: ja czy córka.
WALERY
Ani wątpliwości, że pan.
HARPAGON
A czy wiesz, o co chodzi?
WALERY
Nie. Ale pan nie może nie mieć słuszności: pan, który jesteś wcieleniem rozsądku.
HARPAGON
Pragnę dziś wieczór jeszcze wydać ją za mąż za statecznego i bogatego człowieka; tymczasem, ta ladaco w nos mi powiada, że jej to ani w głowie! Cóż ty na to?
WALERY
Co ja na to?
HARPAGON
Tak.
WALERY
Hm, hm!
HARPAGON
Co?
WALERY
Powiadam, że w gruncie jestem najzupełniej pańskiego zdania; słuszność najoczywiściej jest po pańskiej stronie. Ale i córka nie jest tak zupełnie w błędzie, jeżeli…
HARPAGON
Jak to! Imć Anzelm jest partią pierwszej wody; szlachcic to herbowy, człowiek spokojny, przyzwoity, rozsądny, zamożny, niemający dzieci z pierwszego małżeństwa. Co mogłaby znaleźć lepszego?
WALERY
Wszystko prawda. Ale córka mogłaby znów odpowiedzieć, że pan traktujesz sprawę zbyt nagle; że trzeba by przynajmniej trochę czasu, aby się przekonać, czy jej serce…
HARPAGON
Nie; taką sposobność trzeba w lot chwytać po prostu. Sprawa ta przedstawia dla mnie korzyść, której w innych warunkach nie mógłbym się spodziewać: godzi się ją wziąć bez posagu.
Zadanie 1
Odwołując się do znajomości całego utworu określ
A. czas akcji
…………………………………………………………………………………………………………………………………
B. miejsce akcji
………………………………………………………………………………………………………………………………..
Zadanie 2
Odwołując się do znajomości całego utworu, przedstaw postać Harpagona.
………………………………………………………………………………………………………………………………..
Zadanie 3
Odwołując się do znajomości całego utworu, przedstaw postać Walerego.
………………………………………………………………………………………………………………………………..
Zadanie 4
Odwołując się do znajomości całego utworu przypisz każdej z podanych postaci 1-3 odpowiadające jej określenia wybrane spośród A-C.
Postać z utworu
1. Eliza
2. Marianna
3. Frozyna
Określenie postaci z utworu
A. swatka.
B. na początku ulega presji konwenansów, lecz szczęśliwie udaje jej się uniknąć związku z przymusu.
C. buntuje się przeciwko tyranii ojca, pomaga ukochanemu w intrydze, która doprowadzi do ich ślubu.
Zadanie 5
Na podstawie przywołanego fragmentu określ temat rozmowy Harpagona z Walerym.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 6
Jaka decyzja Anzelma miała wpływ na zgodę Harpagona odnośnie do poślubienia jego córki? Odwołaj się do przywołanego fragmentu utworu.
……………………………………………………………………………………………………………………………………
Zadanie 7
Odwołując się do znajomości całego utworu, rozstrzygnij, czy Harpagon był dobrym ojcem dla swoich dzieci. Uzasadnij swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Uzasadnienie
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 8
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Wypowiedzenie Walerego „[…]. Ale pan nie może nie mieć słuszności: pan, który jesteś wcieleniem rozsądku” to przykład
A. hiperboli.
B. ironii.
C. antytezy.
Zadanie 9
Zacytuj z tekstu żartobliwe określenie na idealnego kandydata na męża córki Harpagona.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zadanie 10
Oceń prawdziwość poniższych sformułowań. Wybierz P, jeśli sformułowanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
A. ”Skąpiec” Moliera jako gatunek literacki to komedia i należy do dramatu jako rodzaju literackiego.
B. Tekst główny w utworze stanowią wypowiedzi bohaterów.
ODPOWIEDZI DO ZADAŃ
Zadanie 1
A. czas akcji: połowa XVII wieku.
B. miejsce akcji: Paryż, mieszczański dom Harpagona.
Zadanie 2
Harpagon – paryski mieszczanin, lichwiarz, sensem jego życia stało się gromadzenie pieniędzy, jest ojcem Elizy i Kleanta.
Zadanie 3
Walery – syn Anzelma, brat Marianny, zakochany w córce Harpagona, długo i konsekwentnie stara się o jej rękę.
Zadanie 4
1. C
2. B
3. A
Zadanie 5
Harpagon rozmawia z Walerym na temat wydania swojej córki za Anzelma.
Zadanie 6
Anzelm nie żądał posagu od Harpagona, wyrażając chęć poślubienia jego córki.
Zadanie 7
Rozstrzygnięcie: Nie, Harpagon nie był dobrym ojcem dla swoich dzieci.
Uzasadnienie: Dzieci Harpagona czują się pozbawione miłości ojca, nie mają w nim wsparcia. Jego martwi tylko to, czy przypadkiem nie musi wydać na nich pieniędzy.
Zadanie 8
B
Zadanie 9
” [Imć Anzelm] jest partią pierwszej wody”
Zadanie 10
A. P
B. P